Mijn partner trekt zich terug en wil niet praten. Wat kan ik doen?

"Hij zegt gewoon niets."

"Zodra ik over onze relatie begin, klapt ze dicht."

"Ik probeer te praten, maar hoe meer ik vraag, hoe verder mijn partner zich terugtrekt."

Dit is iets wat ik ontzettend vaak zie bij koppels.

De ene wil praten.

De andere wil vooral met rust gelaten worden.

En hoe minder de ene zegt, hoe harder de andere probeert om toch een gesprek te krijgen.

Tot uiteindelijk allebei gefrustreerd zijn.

De ene denkt:

"Waarom wil jij niet met mij praten?"

De andere:

"Waarom laat jij mij niet gewoon even met rust?"

En daar ontstaat een patroon dat relaties enorm onder druk kan zetten.

De ene trekt en de andere trekt zich terug

Stel dat jij voelt dat er iets niet goed zit tussen jullie.

Je wilt daarover praten.

Je vraagt:

"Wat is er?"

"Niets."

Je voelt dat dat niet klopt.

Dus je vraagt opnieuw.

"Maar ik zie toch dat er iets is?"

"Er is niets."

Nu begin jij misschien onrust te voelen.

Waarom zegt hij niets?

Waarom laat zij mij niet binnen?

Dus je probeert harder.

Je stelt meer vragen.

Je legt uit.

Je probeert contact te maken.

Misschien word je boos.

Misschien begin je te huilen.

Misschien zeg je:

"Met jou valt ook nooit te praten."

En wat doet de andere?

Die trekt zich nóg verder terug.

En dat is het fascinerende aan deze dynamiek:

jullie proberen allebei iets op te lossen, maar jullie oplossing maakt het probleem groter.

Waarom trekt iemand zich terug?

Dat kan heel veel redenen hebben.

Sommige mensen hebben nooit geleerd om gemakkelijk over gevoelens te praten.

Sommigen zijn bang voor conflict.

Sommigen hebben tijd nodig om te begrijpen wat ze eigenlijk voelen.

En anderen hebben doorheen hun leven geleerd:

Als het spannend wordt, trek ik mij terug.

Dat kan een manier zijn om zichzelf te beschermen.

Maar de partner ziet die bescherming vaak helemaal anders.

Die ziet:

"Het interesseert hem niet."

"Ze houdt niet genoeg van mij."

"Hij neemt onze relatie niet serieus."

"Ik ben blijkbaar niet belangrijk genoeg."

En precies daar wordt het interessant.

Want vanaf dat moment reageer je niet alleen meer op wat je partner doet.

Je reageert op de betekenis die jij eraan geeft.

Is dat zo?

Dat is een vraag die ik mensen heel vaak laat stellen.

Is dat zo?

Hij zegt niets.

Dat is een feit.

Maar:

"Hij zegt niets omdat ik niet belangrijk ben."

Is dat ook een feit?

Of is dat wat jij ervan maakt?

Dat verschil is enorm belangrijk.

Want we vullen in relaties ontzettend veel voor elkaar in.

"Hij denkt..."

"Zij vindt..."

"Hij wil..."

"Zij doet dat omdat..."

Maar weten we dat?

Of denken we dat?

Soms ontstaat een groot deel van onze pijn niet alleen door wat de ander doet, maar door het verhaal dat wij eraan koppelen.

En ondertussen gebeurt er bij jou ook iets

Hier leg ik in mijn begeleiding veel nadruk op.

Want wanneer iemand zegt:

"Mijn partner trekt zich altijd terug"

kan ik natuurlijk volledig naar die partner kijken.

Maar daar heb jij weinig controle over.

Ik ben daarom minstens even nieuwsgierig naar:

Wat gebeurt er met jóú wanneer je partner zich terugtrekt?

Word je bang?

Voel je je afgewezen?

Word je boos?

Voel je je alleen?

Wil je onmiddellijk zekerheid?

En wat doe je vervolgens met dat gevoel?

Ga je trekken?

Vragen?

Controleren?

Uitleggen?

Beschuldigen?

Huilen?

Nog harder proberen?

Daar zit jouw stukje.

Niet omdat het jouw schuld is.

Maar omdat dat het stuk is waar jij wél iets mee kunt.

Soms zit er een klein kind mee aan tafel

We denken graag dat twee volwassen mensen een volwassen gesprek voeren.

Maar soms gebeurt er iets heel anders.

Stel dat jij vroeger vaak het gevoel hebt gehad dat je niet gezien of gehoord werd.

Dan kan een partner die zich afsluit vandaag iets heel ouds in jou raken.

Plots reageert niet alleen de volwassen jij.

Er wordt ook een stukje geraakt dat denkt:

"Zie mij."

"Hoor mij."

"Laat mij niet alleen."

En misschien heeft jouw partner precies het tegenovergestelde geleerd.

Wanneer emoties oplopen:

wegwezen.

Rust.

Afstand.

Niet praten.

Dan zit daar plots iemand die harder en harder probeert contact te krijgen tegenover iemand die harder en harder probeert te ontsnappen aan de spanning.

Beiden vanuit hun eigen bescherming.

En beiden begrijpen niet waarom de ander zo moeilijk doet.

Stop met harder trekken

Dit klinkt misschien tegenstrijdig.

Want je wilt juist verbinding.

Maar als jouw manier om verbinding te krijgen ervoor zorgt dat de andere steeds verder weggaat, is het interessant om eens iets anders te proberen.

Niet:

"We moeten NU praten."

Maar bijvoorbeeld:

"Ik merk dat dit gesprek nu moeilijk is. Dat is oké. Ik wil er wel graag op terugkomen wanneer we allebei wat rustiger zijn."

En dan ook werkelijk ruimte geven.

Dat is iets anders dan jezelf wegcijferen.

Je zegt nog steeds wat jij nodig hebt.

Maar je probeert de ander niet te dwingen om dat op jouw moment en op jouw manier te geven.

Van rood naar grijs

Wanneer emoties hoog zitten, probeer ik koppels ook te leren dat niet ieder moment geschikt is om een belangrijk gesprek te voeren.

Als jij al boos, bang, gefrustreerd of gekwetst bent en je begint vanuit die lading een moeilijk gesprek, dan neem je die lading mee het gesprek in.

De kans is groot dat je partner daarop reageert.

En voor je het weet, zitten jullie allebei in het rood.

Soms moet je daarom eerst terug naar neutraliteit.

Even naar de feiten.

Wat is er werkelijk gebeurd?

Wat weet ik?

Wat vul ik in?

Wat voel ik?

En wat heb ik nodig?

Niet om emoties weg te duwen.

Wel om ervoor te zorgen dat je emotie niet het hele gesprek bestuurt.

Je kunt je partner niet dwingen om open te gaan

Dat is misschien één van de moeilijkste dingen om te aanvaarden.

Je kunt iemand uitnodigen.

Je kunt veiligheid creëren.

Je kunt zeggen wat je nodig hebt.

Maar je kunt iemand niet verplichten om zich emotioneel open te stellen.

Hoe harder je dat probeert, hoe groter de kans dat iemand die sowieso de neiging heeft zich terug te trekken nog verder dichtgaat.

Daarom verschuif ik de aandacht opnieuw naar iets waar jij wél invloed op hebt:

Hoe wil ík hiermee omgaan?

Wat wil ik zeggen?

Welke grens heb ik?

Welke verwachting heb ik?

Wat heb ik nodig?

En kan ik dat uitspreken zonder de ander verantwoordelijk te maken voor alles wat ik voel?

Dat is iets heel anders dan trekken.

Wat als mijn partner écht nooit wil praten?

Dan mogen we dat natuurlijk ook serieus nemen.

Aan jezelf werken betekent niet dat je alles moet accepteren.

Een relatie waarin belangrijke onderwerpen structureel niet besproken kunnen worden, kan heel eenzaam worden.

Je mag dus ook aangeven:

"Voor mij is het belangrijk dat we moeilijke dingen kunnen bespreken. Niet noodzakelijk nu, maar ik wil wel dat daar ruimte voor bestaat in onze relatie."

Dat is geen aanval.

Dat is duidelijkheid.

En vervolgens kun je kijken wat de andere daarmee doet.

Verandering begint niet altijd met twee

Veel mensen denken:

"Mijn partner wil niet mee naar relatiebegeleiding, dus ik kan niets doen."

Dat klopt niet.

Je kunt de ander niet veranderen.

Maar je kunt wel leren begrijpen waarom jij reageert zoals je reageert.

Je kunt stoppen met automatisch trekken.

Je kunt onderzoeken welke overtuigingen geraakt worden.

Je kunt leren communiceren vanuit rust in plaats van angst.

En je kunt duidelijker worden in wat jij nodig hebt en waar jouw grenzen liggen.

Wanneer jij anders beweegt, verandert er automatisch iets in de dynamiek.

Wat de ander vervolgens met die verandering doet, is aan hem of haar.

Maar jij staat niet langer machteloos te wachten tot de ander verandert.

Kijk dus niet alleen naar de stilte van je partner

Als je partner zich terugtrekt, is de eerste neiging vaak:

Hoe krijg ik hem of haar weer aan het praten?

Ik zou je uitnodigen om ook een andere vraag te stellen:

Wat gebeurt er tussen ons waardoor we telkens opnieuw in dit patroon terechtkomen?

Daar begint nieuwsgierigheid.

En wanneer we stoppen met elkaar als het probleem te zien en het patroon tussen ons beginnen te herkennen, ontstaat er ruimte om iets anders te doen.

Relatiebegeleiding bij Studio Samen

Bij Studio Samen in Oostkamp, nabij Brugge, begeleidt Sylvia Declerck koppels én individuen die vastlopen in hun relatie.

In mijn begeleiding kijken we verder dan:

"Hij praat niet."

"Zij zaagt."

"Hij trekt zich terug."

"Zij wordt emotioneel."

We onderzoeken wat er tussen jullie gebeurt.

Wat raakt de ander in jou?

Welke betekenis geef jij aan het gedrag van je partner?

In welk patroon komen jullie samen terecht?

En welk stukje daarvan kun jij zelf veranderen?

Niet vanuit schuld.

Wel vanuit verantwoordelijkheid.

Want je kunt de andere persoon niet besturen.

Maar je kunt wel leren om zelf anders te bewegen.